ภาพจำของแบบสอบถามสำหรับหลายคนคือคำถามยาว ๆ ภาษาเป็นทางการ และรูปแบบที่ดูเคร่งขรึมราวกับเอกสารราชการ ความรู้สึกเช่นนี้ทำให้ผู้ตอบจำนวนมากรู้สึกเกร็ง ไม่อยากใช้เวลา และตอบเพียงเพื่อให้จบไปโดยเร็ว เทรนด์ใหม่ของการทำ Survey จึงเริ่มตั้งคำถามกับรูปแบบเดิม และหันมาออกแบบแบบสอบถามให้ “เหมือนการสนทนา” มากขึ้น
Survey ที่เป็นเหมือนบทสนทนา ไม่ได้หมายถึงการลดความจริงจังของข้อมูล แต่หมายถึงการเปลี่ยนวิธีสื่อสารให้เป็นมิตรและเข้าถึงง่าย ผู้ตอบควรรู้สึกเหมือนกำลังคุยกับใครบางคนที่อยากฟังความคิดเห็นจริง ๆ ไม่ใช่กำลังถูกสอบถามหรือประเมินผล ภาษาที่ใช้จึงมักเป็นภาษาธรรมชาติ เข้าใจง่าย และไม่เต็มไปด้วยคำศัพท์เฉพาะที่ทำให้รู้สึกห่างเหิน
จุดสำคัญของ Survey แนวบทสนทนาคือการเรียงลำดับคำถามให้ไหลลื่นเหมือนการคุยกัน เริ่มจากคำถามเบา ๆ ที่ตอบง่าย เพื่อสร้างความสบายใจ ก่อนจะค่อย ๆ ไปสู่คำถามที่ต้องใช้ความคิดมากขึ้น วิธีนี้ช่วยให้ผู้ตอบไม่รู้สึกถูกบีบให้คิดทันที และมีแนวโน้มตอบจนจบแบบสอบถามมากขึ้น
อีกองค์ประกอบหนึ่งที่ทำให้ Survey ดูเป็นบทสนทนาคือการใช้คำถามปลายเปิดในปริมาณที่พอดี คำถามลักษณะนี้เปิดโอกาสให้ผู้ตอบอธิบายในแบบของตัวเอง แทนที่จะถูกจำกัดอยู่แค่ตัวเลือกที่กำหนดไว้ล่วงหน้า เมื่อผู้ตอบรู้สึกว่าเสียงของตนเองมีพื้นที่ ข้อมูลที่ได้มักมีมิติและความจริงใจมากขึ้น
นอกจากนี้ การแสดงความใส่ใจผ่านข้อความสั้น ๆ ระหว่างคำถาม เช่น คำขอบคุณหรือคำอธิบายว่าคำตอบจะถูกนำไปใช้อย่างไร ก็ช่วยให้ Survey มีความเป็นมนุษย์มากขึ้น ผู้ตอบจะรู้สึกว่าการตอบแบบสอบถามครั้งนี้ไม่ได้หายไปในระบบ แต่มีความหมายและคุณค่า
Survey ที่เป็นเหมือนบทสนทนายังช่วยลดอคติในการตอบ เมื่อผู้ตอบไม่รู้สึกถูกจับตาหรือถูกตัดสิน พวกเขามักกล้าแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมามากขึ้น ซึ่งส่งผลดีต่อคุณภาพของข้อมูลโดยรวม มากกว่าการได้คำตอบที่ดูเรียบร้อยแต่ไม่สะท้อนความจริง
ท้ายที่สุด เทรนด์นี้สะท้อนแนวคิดสำคัญว่า แบบสอบถามไม่ใช่แค่เครื่องมือเก็บข้อมูล แต่เป็นพื้นที่สำหรับการฟัง การออกแบบ Survey ให้เหมือนการสนทนาจึงเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ถามและผู้ตอบ และช่วยให้ข้อมูลที่ได้มีชีวิต มีบริบท และนำไปใช้ได้จริงมากขึ้น
